StoryMaps
Ontwikkeling, beheer en inzet van StoryMaps binnen de provincie Zuid-Holland
Deze beleidsrichtlijn beschrijft wanneer en hoe StoryMaps binnen de provincie Zuid-Holland wordt ingezet. Het doel is om de kwaliteit, toegankelijkheid, beheersbaarheid en duurzaamheid van StoryMaps te waarborgen. Daarnaast maakt deze richtlijn duidelijk welke verantwoordelijkheden gelden voor de aanvrager, Team Geo, de contentmanager, de communicatieadviseur en eventuele externe leveranciers.
Door deze werkwijze te volgen wordt geborgd dat StoryMaps niet onnodig wordt ingezet, voldoet aan de kwaliteitsstandaarden van de provincie Zuid-Holland en aansluit op de provinciale contentstrategie.
Reikwijdte
Deze richtlijn is van toepassing op alle medewerkers en externe partijen die betrokken zijn bij het ontwikkelen, beheren, publiceren of migreren van StoryMaps voor de provincie Zuid-Holland. De richtlijn geldt zowel voor nieuwe StoryMaps als voor bestaande StoryMaps die worden aangepast of overgezet naar de PZH-omgeving.
Wat is een StoryMaps?
Een StoryMaps bestaat uit 2 samenhangende onderdelen:
- Een interactieve kaart, die het centrale onderdeel vormt van de presentatie. De kaart bevat 1 of meerdere kaartlagen waarmee ruimtelijke informatie wordt weergegeven.
- Ondersteunende tekst, die de kaart aanvult en context biedt. De tekst ondersteunt de kaart en vertelt het achterliggende verhaal.
Binnen de provincie Zuid-Holland is de interactieve kaart altijd leidend. De tekst ondersteunt de kaart en is niet het primaire communicatiemiddel.
De kaartlagen bestaan uit online beschikbare dataservices die door Team Geo worden beheerd. De onderliggende datasets zijn in principe afkomstig uit de Geo-database van de provincie Zuid-Holland.
Wanneer datasets afkomstig zijn van een externe leverancier, worden deze eerst aangeboden aan Team Geo. Team Geo beoordeelt de kwaliteit van de gegevens en zorgt ervoor dat de datasets, waar mogelijk, worden opgenomen in de provinciale Geo-database voordat zij in een StoryMaps worden gebruikt.
Beleidsuitgangspunten
De provincie Zuid-Holland zet StoryMaps uitsluitend in wanneer een interactieve kaart aantoonbare meerwaarde biedt ten opzichte van andere communicatiemiddelen.
Daarbij gelden de volgende uitgangspunten:
- de interactieve kaart vormt het centrale onderdeel van de StoryMaps;
- de tekst ondersteunt de kaart en biedt context;
- StoryMaps wordt alleen ingezet wanneer ruimtelijke informatie essentieel is voor het verhaal;
- elke aanvraag wordt vooraf afgestemd met Team Geo;
- doelgroep, communicatiedoel en gewenste resultaten worden vooraf vastgesteld;
- uitsluitend gevalideerde en goedgekeurde datasets worden gebruikt;
- de StoryMaps sluit aan bij de provinciale contentstrategie;
- digitale toegankelijkheid, beheer, meetbaarheid en archivering worden vanaf de start meegenomen;
- eigenaarschap en verantwoordelijkheden zijn vooraf vastgelegd;
- bij inzet van een externe leverancier zijn kosten, eigendom en beheer vooraf inzichtelijk.
Let op: StoryMaps wordt niet zelfstandig ontwikkeld of gepubliceerd zonder afstemming met Team Geo, de contentmanager en de communicatieadviseur.
Wanneer is StoryMaps geschikt als communicatiemiddel?
Een StoryMaps is alleen geschikt wanneer de kaart een onmisbaar onderdeel vormt van de communicatie.
StoryMaps wanneer:
- kaarten centraal staan in het verhaal;
- meerdere geografische datasets gecombineerd worden;
- gebruikers interactief door een gebied, project of analyse worden geleid;
- visualisatie belangrijker is dan uitgebreide beleidsinformatie;
- ruimtelijke ontwikkelingen inzichtelijk moeten worden gemaakt.
Reguliere webpagina wanneer:
- tekst of beleidsinformatie centraal staat;
- informatie regelmatig moet worden geactualiseerd;
- geen interactieve kaart noodzakelijk is;
- archivering belangrijker is dan interactieve presentatie;
- de informatie ook zonder kaart volledig begrijpelijk is.
Wanneer tijdens de intake blijkt dat een webpagina beter aansluit bij het communicatiedoel, wordt niet gekozen voor een StoryMaps.
Werkwijze StoryMaps
Elke aanvraag voor een StoryMaps volgt dezelfde werkwijze. Hierdoor wordt de kwaliteit van de StoryMaps gegarandeerd en wordt voorkomen dat achteraf aanpassingen nodig zijn op het gebied van techniek, toegankelijkheid of beheer.
Iedere aanvraag start met een intake bij Team Geo.
Tijdens deze intake wordt samen met de contentmanager en de communicatieadviseur besproken:
- het doel van de StoryMaps;
- de doelgroep;
- de gewenste boodschap;
- de benodigde datasets;
- de beheerorganisatie;
- de meest geschikte communicatievorm.
De intake bepaalt of een StoryMaps daadwerkelijk de beste oplossing is.
Niet elke communicatievraag vraagt om een StoryMaps. Wanneer uit de intake blijkt dat dezelfde boodschap effectiever kan worden overgebracht met een webpagina, dashboard of rapport, heeft dat communicatiemiddel de voorkeur.
Wanneer wordt gekozen voor een StoryMaps, zorgt Team Geo voor de technische ondersteuning en de inrichting van de benodigde kaartdiensten.
Tijdens de ontwikkeling wordt aandacht besteed aan:
- de kwaliteit van de gebruikte datasets;
- de aansluiting op de provinciale contentstrategie;
- digitale toegankelijkheid;
- meetbaarheid;
- beheer en toekomstig onderhoud.
Gedurende het ontwikkelproces stemmen de aanvrager, Team Geo, de contentmanager en de communicatieadviseur regelmatig met elkaar af om de kwaliteit van de StoryMaps te bewaken.
Voor publicatie controleert Team Geo of de StoryMaps voldoet aan de technische uitgangspunten en de eisen voor digitale toegankelijkheid.
De eigenaar blijft verantwoordelijk voor de inhoud en de juistheid van de gepubliceerde informatie.
Na publicatie blijft de eigenaar verantwoordelijk voor de actualiteit van de inhoud. Wijzigingen in datasets, kaartlagen of technische onderdelen verlopen altijd via Team Geo, zodat de kwaliteit en continuïteit van de StoryMaps gewaarborgd blijven.
Rollen en verantwoordelijkheden
Een duidelijke rolverdeling draagt bij aan een kwalitatief goede, toegankelijke en beheersbare StoryMaps. Iedere betrokkene heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid.
| Rol | Verantwoordelijkheden |
|---|---|
| Aanvrager / eigenaar | Is verantwoordelijk voor de inhoud, actualiteit, het communicatiedoel, het beschikbare budget en de periodieke actualisatie van de StoryMaps. De eigenaar stemt de inhoud af met de contentmanager en communicatieadviseur. |
| Team Geo | Adviseert tijdens de intake, verzorgt de technische inrichting, beheert de datadiensten en kaartlagen, beoordeelt datasets, ondersteunt bij migraties, bewaakt de digitale toegankelijkheid van de kaartcomponenten en verzorgt, als dit van toepassing is, de inrichting van meetbaarheid, zoals Google Analytics. Ook onderhoudt Team Geo het contact met externe leveranciers over de technische realisatie. |
| Contentmanager | Bewaakt de aansluiting op de provinciale contentstrategie, adviseert over de structuur en kwaliteit van de content en ondersteunt bij digitale toegankelijkheid van de teksten. |
| Communicatieadviseur | Adviseert over doelgroepen, kernboodschap en de keuze van het meest geschikte communicatiemiddel. |
| Externe leverancier | Levert de overeengekomen technische componenten, data en functionaliteiten en voldoet aan de contractuele afspraken over eigendom, overdraagbaarheid en beheer. |
Externe ontwikkeling en migratie
StoryMaps kunnen intern of door een externe leverancier worden ontwikkeld. Wanneer een externe partij betrokken is, wordt vooraf vastgesteld welke werkzaamheden worden uitgevoerd en welke verantwoordelijkheden daarbij horen.
Migratie naar de PZH-omgeving
Wanneer een bestaande StoryMaps wordt overgezet naar de PZH-omgeving, kan Team Geo de migratie in veel gevallen uitvoeren.
Tijdens een migratie:
- beoordeelt Team Geo de kwaliteit van de gebruikte datasets;
- worden ontbrekende bouwstenen, waar mogelijk, aangevuld;
- wordt gecontroleerd of de StoryMaps voldoet aan de eisen voor digitale toegankelijkheid;
- wordt de meetbaarheid ingericht of gecontroleerd;
- wordt beoordeeld of de StoryMaps beheerbaar en toekomstbestendig is.
Het kan voorkomen dat een externe leverancier bepaalde onderdelen, zoals algoritmen of maatwerkcomponenten, niet overdraagt omdat deze eigendom blijven van de leverancier. Team Geo bespreekt dit vooraf met de leverancier, zodat duidelijk is welke onderdelen wel en niet kunnen worden overgenomen.
De eigenaar van de StoryMaps blijft verantwoordelijk voor de inhoud en de afstemming met de contentmanager en communicatieadviseur.
Aandachtspunten bij externe ontwikkeling
Voordat een opdracht wordt verstrekt aan een externe leverancier, moet inzicht bestaan in:
- de ontwikkelkosten;
- licentie- en abonnementskosten;
- beheer- en onderhoudskosten;
- eigendom van algoritmen;
- eigendom van data en bronbestanden;
- mogelijkheden voor migratie naar de PZH-omgeving;
- de overdraagbaarheid van de StoryMaps bij beëindiging van de overeenkomst.
Risico's en beheersmaatregelen
Wanneer StoryMaps zonder afstemming of kwaliteitscontrole wordt ontwikkeld, kunnen verschillende risico's ontstaan.
Kwaliteit
Een onvoldoende doordachte StoryMaps kan leiden tot:
- te veel tekst en te weinig visuele ondersteuning;
- een onduidelijke gebruikerservaring;
- onvoldoende aansluiting op de provinciale contentstrategie;
- onvoldoende digitale toegankelijkheid;
- ontoereikende samenhang met andere provinciale informatie.
Beheersmaatregel 1
Door iedere aanvraag vooraf te bespreken met Team Geo, de contentmanager en de communicatieadviseur wordt beoordeeld of StoryMaps daadwerkelijk het juiste communicatiemiddel is.
Beheer
Onvoldoende aandacht voor beheer kan leiden tot:
- verouderde informatie;
- onvoldoende archivering;
- beperkte meetbaarheid;
- afhankelijkheid van externe leveranciers.
Beheersmaatregel 2
Vooraf worden afspraken gemaakt over eigenaarschap, beheer, actualisatie en archivering.
Kosten
Bij externe ontwikkeling kunnen onverwachte kosten ontstaan voor:
- publicatie;
- licenties;
- beheer;
- onderhoud;
- toekomstige migraties.
Beheersmaatregel 3
Alle kosten en eigendomsrechten worden vooraf inzichtelijk gemaakt en vastgelegd.
Slotbepaling
Deze beleidsrichtlijn geldt voor alle StoryMaps die binnen de provincie Zuid-Holland worden ontwikkeld, beheerd of gepubliceerd. Afwijkingen van deze richtlijn vinden uitsluitend plaats na overleg met Team Geo, de contentmanager en de communicatieadviseur. Team Geo kan deze richtlijn actualiseren wanneer ontwikkelingen op het gebied van techniek, digitale toegankelijkheid of wet- en regelgeving daar aanleiding toe geven.
Checklist digitale toegankelijkheid
Voor publicatie controleert Team Geo elke StoryMaps op digitale toegankelijkheid. Hiervoor wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van automatische controletools, aangevuld met een handmatige beoordeling aan de hand van de WCAG-richtlijnen. De eigenaar is blijft verantwoordelijk voor het toegankelijk aanbieden van de inhoud.
Teksten
- zijn duidelijk en begrijpelijk;
- hebben een logische koppenstructuur;
- bevatten geen lange blokken;
- linkteksten zijn duidelijk beschreven.
Afbeeldingen
- hebben een alternatieve tekst (alt-tekst);
- vormen niet de enige bron van informatie.
Kleurgebruik
- biedt voldoende contrast tussen tekst en achtergrond;
- is niet de enige manier om informatie over te brengen.
Kaarten
- bevatten een duidelijke legenda;
- bevatten een tekstuele toelichting op belangrijke informatie;
- zijn ook leesbaar voor gebruikers met kleurenblindheid.
Video en multimedia
- worden alleen toegepast als het gaat om uitlegvideo’s;
- worden via een embedcode aangeboden vanuit een toegestane en toegankelijke streamingdienst, voorzien van transcript, audiodescriptie en losse ondertiteling.
Toetsenbord
- bedient alle onderdelen, waaronder de navigatie, zonder muis.
Hulpmiddelen
Voor het toetsen van digitale toegankelijkheid kunnen onder andere de volgende hulpmiddelen worden gebruikt:
- WAVE Accessibility Evaluation Tool;
- Accessibility Insights;
- Axe DevTools;
- handmatige toetsing aan de WCAG-richtlijnen;
- een formele toegankelijkheidsaudit volgens WCAG-EM/WCAG 2.2.
Afwegingskader StoryMaps of webpagina
Gebruik onderstaande vragen om te bepalen of StoryMaps het juiste communicatiemiddel is.
- Staat ruimtelijke informatie centraal?
- Is een interactieve kaart noodzakelijk om de boodschap over te brengen?
- Worden meerdere geografische datasets gecombineerd?
- Is visualisatie belangrijker dan uitgebreide beleidsinformatie?
- Heeft de doelgroep baat bij interactieve navigatie door een gebied of analyse?
Wanneer alle vragen met ja worden beantwoord, is StoryMaps waarschijnlijk een geschikt communicatiemiddel. In alle gevallen vindt afstemming plaats met Team Geo, de contentmanager en de communicatieadviseur.
Contact
Mail: Liliana Santoso: lm.santoso@pzh.nl.